Wielu naszych klientów zadaje to pytanie: "Mój ojciec był represjonowany, ale zmarł 10 lat temu. Czy sprawa przepadła?". Odpowiedź brzmi: NIE. Śmierć represjonowanego nie zamyka drogi do sprawiedliwości. Prawo do zadośćuczynienia przechodzi na najbliższą rodzinę. Sprawdź, czy znajdujesz się w grupie uprawnionych.
Krąg uprawnionych – kto może złożyć wniosek?
Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. (Ustawa Lutowa) precyzyjnie określa, kto może ubiegać się o odszkodowanie i zadośćuczynienie od Skarbu Państwa. Są to trzy grupy osób.
1. Sama osoba represjonowana
To sytuacja najprostsza. Jeśli osoba, która była więziona, internowana lub zesłana na Syberię, nadal żyje – to ona składa wniosek we własnym imieniu. Przysługuje jej pełne zadośćuczynienie za doznane krzywdy.
Co jednak w sytuacji, gdy represjonowany już nie żyje?
Wtedy roszczenie przechodzi na osoby najbliższe. Prawo wymienia tutaj dwie konkretne grupy:
2. Małżonek (Wdowa / Wdowiec)
Jeśli represjonowany zmarł, prawo do odszkodowania przechodzi na jego małżonka.
- Musi to być małżonek, który pozostawał w związku małżeńskim w chwili śmierci represjonowanego.
- Odszkodowanie przysługuje niezależnie od tego, czy małżeństwo zostało zawarte przed, w trakcie, czy po represjach.
3. Dzieci represjonowanego
To najliczniejsza grupa naszych klientów. Dzieci osób represjonowanych często same nosiły piętno "dziecka wroga ludu", żyły w biedzie (bo ojciec siedział w więzieniu i nie zarabiał) lub dorastały bez rodzica.
- Wniosek może złożyć każde z dzieci.
- Sąd dzieli kwotę odszkodowania pomiędzy uprawnione dzieci.
- Nie ma znaczenia, czy dzieci są z pierwszego, czy drugiego małżeństwa.
Ważne: Co z wnukami?
To bardzo częste pytanie. Niestety, zgodnie z obecnym orzecznictwem Ustawy Lutowej, wnuki (oraz dalsza rodzina) co do zasady nie dziedziczą prawa do zadośćuczynienia w trybie tej ustawy.
Jest tylko jeden, specyficzny wyjątek: Wnuk może wejść do sprawy, jeśli jego rodzic (dziecko represjonowanego) złożył wniosek do sądu, ale zmarł w trakcie trwania procesu. Wtedy wnuk wstępuje w prawa zmarłego rodzica. Jeśli jednak rodzic zmarł, zanim zdążył złożyć wniosek – roszczenie wygasa i nie przechodzi na wnuka.
Dlatego tak ważne jest, aby dzieci Represjonowanych nie zwlekały z decyzją. Czas działa na niekorzyść.
Co z rodzeństwem represjonowanego?
Rodzeństwo (bracia, siostry) niestety nie jest uprawnione do ubiegania się o odszkodowanie po zmarłym represjonowanym na podstawie Ustawy Lutowej. Uprawnienie to jest ściśle ograniczone do linii prostej (dzieci) i małżonka.
Podsumowanie
Możesz ubiegać się o pieniądze, jeśli:
- Jesteś osobą, która była więziona/internowana/zesłana za walkę o niepodległość.
- Jesteś wdową/wdowcem po takiej osobie.
- Jesteś córką lub synem takiej osoby.
Jesteś dzieckiem osoby represjonowanej?
Nie rezygnuj z tego, co Ci się należy. Uzyskujemy wysokie odszkodowania dla dzieci bohaterów. Skontaktuj się z nami, zanim będzie za późno.